Czy kary umowne można wyliczać w nieskończoność? - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Czy kary umowne można wyliczać w nieskończoność?

20 listopada 2018

Czy kary umowne można wyliczać w nieskończoność?

Nad tym zagadnieniem pochylił się Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 9 listopada 2018 r. (sygn. akt V CSK 640/17). Spółka jawna wystąpiła z powództwem o ustalenie i zapłatę przeciwko pewnemu inwestorowi, powołując się na nieważność zawartej z nim umowy. Powódka przytoczyła treść art. 483 kc, zgodnie z którym:

§ 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

§ 2. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

Konflikt, jaki zrodził się między stronami dotyczył sposobu naliczania kar umownych w związku z nieterminowym wykonaniem robót budowlanych. W umowie strony zastrzegły bowiem, że etapów budowy ma być dziewięć, a za opóźnienie każdego z etapów nalicza się kary w wysokości 0,5 % wartości etapu w przeliczeniu na każdy dzień opóźnienia. Ponadto strony ustaliły, że również nieterminowe oddanie całej inwestycji skutkować będzie naliczeniem kary umownej w wysokości 0,2 % wartości netto całej inwestycji. Zdaniem powoda postanowienia dotyczące kar umownych zostały sformułowane w taki sposób, że w istocie kar tych nie da się ustalić. Sąd I instancji oddalił powództwo spółki zauważając, że rzeczywiście doszło do opóźnień w wykonaniu każdego etapu prac, przez co przesunął się również końcowy termin oddania inwestycji. Prawidłowo więc powódce naliczono kary umowne w wysokości 4 mln zł za poszczególne etapy, zaś łącznie 8 mln zł, co stanowiło prawie połowę wartości wynagrodzenia zastrzeżonego w umowie. Zastrzeżeń Sądu nie budziła też kwestia sumowania kar. Chociaż powódka wniosła apelację od tego rozstrzygnięcia, została ona oddalona. Sąd II instancji uznał tym samym, że umowa łącząca strony była ważna, a wielokrotnie naliczanie kar umownych – prawnie dopuszczalne. Spółka nie zgodziła się również i z tym orzeczeniem, zaskarżając je w drodze skargi kasacyjnej. Swoje stanowisko uzasadniła tym, że zaskarżony wyrok naruszył art. 58 kc w zw. z art. 353 kc, poprzez uznanie, że ustalenie kar za każdy dzień zwłoki nie musi mieć końcowego terminu ustalania kar. Ponadto, zdaniem powódki bezwzględnie nieważna jest multiplikacja kar, jakiej dopuścił się pozwany. Powyższą argumentację powódki Sąd Najwyższy uznał za zasadną, toteż uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W opinii tego Sądu, aby skutecznie unieważnić umowę należałoby wykazać, że gdyby powód był świadom konsekwencji, jakie niosą za sobą kolejnie kary umowne, to w ogóle nie przystąpiłby do umowy. SN podkreślił też, że jego rolą nie jest ocena, czy sama niedookreśloność postanowień umownych skutkuje ich nieważnością. Jak dodała sędzia sprawozdawca Anna Kozłowska: ,,to nie jest jeszcze wygrana sprawa dla powoda. Powództwo objęło tylko fragment umowy, ale aby doprowadzić do unieważnienia całej umowy trzeba zbadać związek między kwestionowanym fragmentem umowy a resztą zapisów”. Eksperci podkreślają, że wyrok Sądu Najwyższego należy tłumaczyć w ten sposób, że przy naliczaniu kar umownych, kontrahent musi znać maksymalną ich wysokość.

O zależnościach pomiędzy OC a przedłużającą się naprawą pojazdu

22 lutego 2019

W dniu 15 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. III CZP 84/18 podjął następującą uchwałę: ,,odpowiedzialność ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego obejmuje także celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione przez poszkodowanego na najem pojazdu zastępczego w okresie przedłużającej się naprawy, chyba że są one następstwem okoliczności...

Nowelizacja ustawy o wspieraniu termomodernizacji weszła już w życie

22 lutego 2019

Dnia 11 lutego weszły w życie przepisy ww. ustawy, dzięki którym uruchomiony zostanie pilotażowy program termomodernizacji jednorodzinnych budynków mieszkalnych oraz wymiany wysokoemisyjnych źródeł ciepła. Jak szacują projektodawcy, do 2024 r. budżet programu wyniesie ok. 1,2 mld zł. Z programu będą mogli skorzystać przede wszystkim mieszkańcy mniejszych miast – poniżej 100...

O odszkodowaniu za opóźniony lot - ciekawy wyrok WSA w Warszawie

22 lutego 2019

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim wyroku z dnia 20 lutego 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1788/18) wskazał, że przewoźnik ma obowiązek wypłacić odszkodowanie za opóźniony lot niezależnie od tego, kiedy został złożony wniosek w tej sprawie, w tym nawet po 4-5 latach od jego złożenia. Zdaniem WSA...

Prezydent podpisał ustawę o emeryturach dla matek

22 lutego 2019

W miniony piątek, tj. 15 lutego 2019 r. Prezydent RP podpisał tzw. ustawę o emeryturach matczynych, które mają stanowić świadczenie dodatkowe, obok środków uzyskiwanych z programu ,,Mama 4 plus”. Emerytury matczyne mają przysługiwać tym kobietom, które urodziły i wychowały przynajmniej czworo dzieci, a przy tym nie pracowały zawodowo lub zrezygnowały...

Chcesz kupić dziecku mieszkanie? Musisz uzyskać zgodę Sądu

22 lutego 2019

W dniu 15 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy obradujący w trzyosobowym składzie podjął uchwałę (sygn. akt III CZP 85/18), z której wynika, że rodzice decydując się na zakup mieszkania dla dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską, muszą najpierw uzyskać zgodę Sądu Opiekuńczego. Jak zauważył SN, dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną