Pojęcie ,,rażącej niewdzięczności

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Pojęcie ,,rażącej niewdzięczności" w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie

4 kwietnia 2018

Pojęcie ,,rażącej niewdzięczności

Sąd ten w swoim wyroku z dnia 2 lutego 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 1082/17 w ciekawy sposób odniósł się do tego, kiedy możemy mówić o rażącej niewdzięczności w kontekście udzielenia darowizny. Uznał mianowicie, iż sam fakt, że strony przez lata nie miały ze sobą kontaktu, a także że babcia obdarowanej, po tym jak zwróciła się do krewnej o pomoc, nie przystała na zaproponowane przez nią warunki, nie powoduje, że możemy mówić o ,,rażącej niewdzięczności”. Czego dotyczyła sprawa? Otóż powódka wniosła o to, by pozwana złożyła oświadczenie woli o przeniesieniu na jej rzecz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Swój wniosek w tym zakresie powódka argumentowała tym, że w jej odczuciu pozwana dopuściła się względem niej rażącej niewdzięczności i powinna zwrócić darowiznę. Pozwana zaś domagała się oddalenia powództwa. Powódka jest matką 4 synów, z których jeden jest ojcem pozwanej. W 2004 r. powódka darowała wnuczce, wówczas małoletniej, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, bez zastrzeżenia, zgodnie z którym powódce będzie przysługiwało prawo dożywotniego bezpłatnego zamieszkiwania w tym lokalu jak również że to pozwana zapewni babci opiekę po osiągnięciu przez nią podeszłego wieku. Co ważne, w momencie zawierania umowy pozwana nie była obecna, bowiem reprezentował ją ojciec. Co więcej, nie składała również żadnych deklaracji wobec swojej babci. Już po dokonaniu darowizny, powódka w dalszym ciągu zamieszkiwała w darowanym przez siebie mieszkaniu, a jako że przez wiele lat pozostawała sprawna – nie wymagała opieki i samodzielnie prowadziła gospodarstwo domowe, utrzymując jednocześnie poprawne stosunki z obdarowaną. Opisany stan rzeczy zmienił się w kilka lat przed odwołaniem darowizny. W tamtym okresie strony przestały utrzymywać ze sobą kontakt, do czego przyczynił się m.in. wyjazd wnuczki do innej miejscowości. Nie bez znaczenia jest również fakt, że powódka nie potrafiła porozumieć się z rodziną co do zakresu udzielanej jej pomocy. Latem 2015 r. powódka napisała list do obdarowanej wnuczki, w którym zwróciła się z prośbą o pomoc. Opisała w nim stan swojego zdrowia i powołała się na to, że uprzednio wnuczka deklarowała, że zaopiekuje się chorą babcią. Co więcej, kobieta zaznaczyła, że jeżeli obdarowana nie może opiekować się nią samodzielnie, to powinna sfinansować koszt zatrudnienia dla niej pielęgniarki. W swoim liście babcia prosiłą również wnuczkę, aby pomogła jej w uregulowaniu opłat za mieszkanie. Podkreślić należy, że wcześniej nie zdarzyło się, aby powódka prosiła wnuczkę o pomoc. Pozwana wystosowała odpowiedź na prośbę babci, w której zaznaczyła, że nie zobowiązywała się do udzielania pomocy starszej pani oraz że jej ojciec (syn powódki) przekazuje jej środki finansowe. Podkreśliła też, iż co prawda nie ma wystarczających środków, aby zatrudnić pielęgniarkę, ale może poszukać osoby, która zgodziłaby się wynająć pokój u babci, co przyczyniłoby się do poprawy jej sytuacji finansowej. Niedługo po otrzymaniu wiadomości od wnuczki, powódka złożyła oświadczenie o odwołaniu darowizny, powołując się na okoliczność, iż obdarowana jej nie pomaga. Obecnie natomiast stan powódki pogorszył się tak znacząco, że w codziennym życiu pomagają jej dwie osoby. Powódka dalej zamieszkuje w darowanym mieszkaniu, utrzymując się z emerytury i alimentów od byłego męża, zaś pozwana pracuje w restauracji należącej do jej narzeczonego i nie osiąga znacznych dochodów. Sądy obu instancji, które pochyliły się nad sprawą uznały żądanie pozwu za niezasadne, ponieważ sama powódka w żaden sposób nie wykazała jego zasadności, w tym przede wszystkim nie udowodniła jakoby miała miejsce ,,rażąca niewdzięczność” ze strony obdarowanej. Zauważyły też, że choć umowa darowizny stwarza stosunek o charakterze etycznym pomiędzy darczyńcą a obdarowanym, to nie każde działanie lub zaniechanie obdarowanego wobec darczyńcy, które może być ocenione jako nieodpowiednie należy rozpatrywać w kategorii podstaw do odwołania darowizny. Sądu obu instancji zwróciły również uwagę, że w niniejszej sprawie to powódka odseparowała się od rodziny i w żaden sposób nie korzystała z oferowanego przez nią wsparcia. Ponadto, babcia nie wykazała, że przed wysłaniem do wnuczki listu kontaktowała się z nią w jakikolwiek sposób. Poza tym w odpowiedzi na list pozwana zaproponowała rozwiązania, z których jednak powódka nie chciała skorzystać. Zarówno Sąd I jak i II instancji miał na uwadze również, że obowiązek udzielenia pomocy babci przez wnuczkę nie wynikał z umowy darowizny, ponieważ pozwana nie składała powódce żadnych deklaracji w tej mierze.

Będzie ustawa wprowadzająca polskie marki do sklepów

4 marca 2019

Jak przyznał Premier Mateusz Morawiecki w trakcie Debaty w Jasionce w ramach Europejskiego Forum Rolniczego, odpowiadając na pytanie o możliwości zwiększenia udziału polskiego rolnictwa w sprzedaży w dużych sklepach - Rada Ministrów już opracowuje projekt ustawy, która ma realnie obniżyć możliwości sklepów wielkopowierzchniowych do sprzedaży produktów pod ich markami własnymi,...

Nieaktualne dane klienta w rejestrze dłużników naruszają jego dobra osobiste

4 marca 2019

W dnu 12 grudnia 2018 r. (sygn. akt V ACa 651/17) Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał ważne rozstrzygnięcie, z którego wynika, że w sytuacji, gdy bank nie dopełni swoich obowiązków w zakresie utrzymywania aktualnych danych rejestrowych swoich klientów, klienci banku mogą starać się o zadośćuczynienie. Czego dotyczyła sprawa? Otóż pozwany...

Nowe Święto Państwowe

26 lutego 2019

W dniu 22 lutego br. Sejm przyjął ustawę, w myśl której w kalendarzu ma pojawić się nowe Święto Państwowe - Święto Chrztu Polski, które obchodzone będzie corocznie w dniu 14 kwietnia. Za ustawą głosowało 279 posłów, przeciwko było 125, a 14 posłów wstrzymało się od głosu. Jak wskazują autorzy ustawy,...

Pierwszy Sąd Arbitrażowy Online rozpoczął już działalność

26 lutego 2019

Pierwszy Sąd w Polsce tego rodzaju (w skrócie: OAC - Online Arbitration Court) ma orzekać średnio 20 razy szybciej niż ma to miejsce w przypadku standardowych postępowań. Szybkość orzekania przez OAC wynika z tego, że postępowania w całości prowadzone są elektronicznie, a zainteresowani mają dostęp do Sądu przez całą dobę,...

Reforma procesu karnego - najważniejsze założenia

25 lutego 2019

Projekt zmian postępowania karnego przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości został właśnie zaaprobowany przez Radę Ministrów. Z uwagi na kompleksowość tego projektu i liczne kontrowersje, jakie wywołuje, warto już dziś pochylić się nad jego najważniejszymi założeniami. Jak podaje Resort Sprawiedliwości omawiane zmiany mają służyć zlikwidowaniu uciążliwych procedur, w tym odczytywania obszernego wyroku...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną