Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku? - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

3 stycznia 2018

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

Na to pytanie udzielił odpowiedzi Sąd Apelacyjny w Katowicach w swoim wyroku z dnia 13 października 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V ACa 905/16. Zauważył w nim mianowicie, iż w sytuacji, gdy rodzic inicjuje spór, w następstwie którego dochodzi do rozpadu rodziny, nie może on w swoim testamencie skutecznie wydziedziczyć córki, która przez pewien okres czasu była wrogo nastawiona do ojca i okazywała mu dezaprobatę. W niniejszej sprawie powódka złożyła wniosek o zasądzenie od pozwanego będącego jej bratem określonej kwoty pieniężnej tytułem zachowku. Swoje żądanie powódka uzasadniła tym, że ojciec w sporządzonym przez siebie testamencie co prawda wydziedziczył ją, ale uczynił to bezskutecznie. Pozwany żądał oddalenia powództwa. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że strony są rodzeństwem, posiadającym tych samych rodziców. Relacje w ich rodzinie układały się dobrze do czasu, gdy spadkodawca (ojciec stron) nie zmienił swojego stosunku do żony – zaczął wszczynać awantury i kłótnie z żoną, podczas których zachowywał się w agresywny sposób. Pozwany, który w tym czasie był już dorosły, na żądanie ojca – nie uczestniczył w tych awanturach. Z kolei powódka, wówczas kilkunastoletnia, zawsze stawała w obronie matki, która coraz ciężej znosiła ataki ze strony małżonka (korzystała nawet z pomocy psychologa). Spadkodawca był przeciwny temu, aby powódka mieszała się w kłótnie rodziców, a gdy córka nie słuchała go w tej kwestii – również wobec niej stawał się agresywny, grożąc nawet, że wszystkiego ją pozbawi. Podczas rodzinnych awantur parokrotnie zdarzyło się powódce zwrócić się do ojca w wulgarny sposób. Co ważne, pomimo napiętych relacji między sobą, małżonkowie rozwiedli się bez orzekania o winie. Po kilku latach od orzeczenia rozwodu między rodzicami stron, powódka wraz ze swoją matką wyprowadziła się z domu rodzinnego, w którym pozostał jedynie spadkodawca, który już wówczas związał się z inną kobietą. Należy zaznaczyć, że w tamtym czasie ojciec próbował nawiązać kontakt z powódką, nierzadko do niej dzwoniąc – ta jednak nie odbierała telefonu, a  gdy już to uczyniła, w dalszym ciągu okazywała ojcu dezaprobatę, krytykując go za to, jak postąpił wobec niej i jej matki. Po pewnym czasie pozwany zawiadomił swoją siostrę, iż u ojca zdiagnozowano nowotwór. Prosił ją także, aby nie rozmawiała na ten temat ze spadkodawcą. Powódka niezwłocznie udała się do szpitala, w którym przebywał ojciec, jednak nie rozmawiała z nim o jego chorobie. Ojciec stron wyraźnie ucieszył się z tej wizyty. Wizyta powódki u ojca wpłynęła na poprawę ich wzajemnych relacji – odtąd strony wprawdzie nieregularnie, ale jednak kontaktowały się ze sobą telefonicznie. Powódka zaproponowała również ojcu niezbędną pomoc i wsparcie, ten jednak nie chciał z niej skorzystać tłumacząc, że pomagają mu inne osoby. Pozwany o tym, że stan zdrowia ojca znacznie się pogorszył, zawiadomił powódkę kilka minut przed jego śmiercią. Spadkodawca pozostawił po sobie testament notarialny, w którym do całego spadku powołał syna. Wydziedziczył w nim również powódkę z uwagi na to, że uporczywie nie dopełniała ona względem niego obowiązków rodzinnych, w tym nie utrzymywała z nim kontaktu, nie opiekowała się ojcem w chorobie oraz dopuszczała się względem niego rażącej obrazy czci. Zdaniem orzekających w sprawie Sądów żądanie pozwu jest zasadne w przeważającej mierze. Oddaliły one pozew jedynie w tym zakresie, w jakim dotyczył on odsetek za okres czasu, w którym nie mogły one być naliczane. Jak zauważyły oba Sądy powódka powinna otrzymać zachowek po ojcu, ponieważ dokonanie przez niego wydziedziczenie okazało się nieskuteczne. Sądy podkreśliły, iż to sam spadkodawca zainicjował konflikt w rodzinie stron, a to, że powódka zaniechała dalszych kontaktów z ojcem właśnie ze względu na jego postawę, nie może być traktowane jako uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. Co więcej, o ile nie można zaaprobować sposobu, w jaki powódka zwracała się do ojca w trakcie kłótni, o tyle pozytywnie należy ocenić motywy zachowania powódki, która nie chcąc być bierna, broniła swojej matki przed agresją ojca. W opinii Sądów powódka była wrogo nastawiona do ojca, ponieważ czuła się przez niego skrzywdzona. Jej postawa zmieniła się z obliczu choroby ojca, jednakże z uwagi na fakt, że poprawa ich wzajemnych relacji następowała bardzo wolno, a spadkodawca zmarł nagle, nie doszło do pełnego pojednania ojca z córką.

Będzie ustawa wprowadzająca polskie marki do sklepów

4 marca 2019

Jak przyznał Premier Mateusz Morawiecki w trakcie Debaty w Jasionce w ramach Europejskiego Forum Rolniczego, odpowiadając na pytanie o możliwości zwiększenia udziału polskiego rolnictwa w sprzedaży w dużych sklepach - Rada Ministrów już opracowuje projekt ustawy, która ma realnie obniżyć możliwości sklepów wielkopowierzchniowych do sprzedaży produktów pod ich markami własnymi,...

Nieaktualne dane klienta w rejestrze dłużników naruszają jego dobra osobiste

4 marca 2019

W dnu 12 grudnia 2018 r. (sygn. akt V ACa 651/17) Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał ważne rozstrzygnięcie, z którego wynika, że w sytuacji, gdy bank nie dopełni swoich obowiązków w zakresie utrzymywania aktualnych danych rejestrowych swoich klientów, klienci banku mogą starać się o zadośćuczynienie. Czego dotyczyła sprawa? Otóż pozwany...

Nowe Święto Państwowe

26 lutego 2019

W dniu 22 lutego br. Sejm przyjął ustawę, w myśl której w kalendarzu ma pojawić się nowe Święto Państwowe - Święto Chrztu Polski, które obchodzone będzie corocznie w dniu 14 kwietnia. Za ustawą głosowało 279 posłów, przeciwko było 125, a 14 posłów wstrzymało się od głosu. Jak wskazują autorzy ustawy,...

Pierwszy Sąd Arbitrażowy Online rozpoczął już działalność

26 lutego 2019

Pierwszy Sąd w Polsce tego rodzaju (w skrócie: OAC - Online Arbitration Court) ma orzekać średnio 20 razy szybciej niż ma to miejsce w przypadku standardowych postępowań. Szybkość orzekania przez OAC wynika z tego, że postępowania w całości prowadzone są elektronicznie, a zainteresowani mają dostęp do Sądu przez całą dobę,...

Reforma procesu karnego - najważniejsze założenia

25 lutego 2019

Projekt zmian postępowania karnego przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości został właśnie zaaprobowany przez Radę Ministrów. Z uwagi na kompleksowość tego projektu i liczne kontrowersje, jakie wywołuje, warto już dziś pochylić się nad jego najważniejszymi założeniami. Jak podaje Resort Sprawiedliwości omawiane zmiany mają służyć zlikwidowaniu uciążliwych procedur, w tym odczytywania obszernego wyroku...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną