Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku? - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

3 stycznia 2018

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

Na to pytanie udzielił odpowiedzi Sąd Apelacyjny w Katowicach w swoim wyroku z dnia 13 października 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V ACa 905/16. Zauważył w nim mianowicie, iż w sytuacji, gdy rodzic inicjuje spór, w następstwie którego dochodzi do rozpadu rodziny, nie może on w swoim testamencie skutecznie wydziedziczyć córki, która przez pewien okres czasu była wrogo nastawiona do ojca i okazywała mu dezaprobatę. W niniejszej sprawie powódka złożyła wniosek o zasądzenie od pozwanego będącego jej bratem określonej kwoty pieniężnej tytułem zachowku. Swoje żądanie powódka uzasadniła tym, że ojciec w sporządzonym przez siebie testamencie co prawda wydziedziczył ją, ale uczynił to bezskutecznie. Pozwany żądał oddalenia powództwa. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że strony są rodzeństwem, posiadającym tych samych rodziców. Relacje w ich rodzinie układały się dobrze do czasu, gdy spadkodawca (ojciec stron) nie zmienił swojego stosunku do żony – zaczął wszczynać awantury i kłótnie z żoną, podczas których zachowywał się w agresywny sposób. Pozwany, który w tym czasie był już dorosły, na żądanie ojca – nie uczestniczył w tych awanturach. Z kolei powódka, wówczas kilkunastoletnia, zawsze stawała w obronie matki, która coraz ciężej znosiła ataki ze strony małżonka (korzystała nawet z pomocy psychologa). Spadkodawca był przeciwny temu, aby powódka mieszała się w kłótnie rodziców, a gdy córka nie słuchała go w tej kwestii – również wobec niej stawał się agresywny, grożąc nawet, że wszystkiego ją pozbawi. Podczas rodzinnych awantur parokrotnie zdarzyło się powódce zwrócić się do ojca w wulgarny sposób. Co ważne, pomimo napiętych relacji między sobą, małżonkowie rozwiedli się bez orzekania o winie. Po kilku latach od orzeczenia rozwodu między rodzicami stron, powódka wraz ze swoją matką wyprowadziła się z domu rodzinnego, w którym pozostał jedynie spadkodawca, który już wówczas związał się z inną kobietą. Należy zaznaczyć, że w tamtym czasie ojciec próbował nawiązać kontakt z powódką, nierzadko do niej dzwoniąc – ta jednak nie odbierała telefonu, a  gdy już to uczyniła, w dalszym ciągu okazywała ojcu dezaprobatę, krytykując go za to, jak postąpił wobec niej i jej matki. Po pewnym czasie pozwany zawiadomił swoją siostrę, iż u ojca zdiagnozowano nowotwór. Prosił ją także, aby nie rozmawiała na ten temat ze spadkodawcą. Powódka niezwłocznie udała się do szpitala, w którym przebywał ojciec, jednak nie rozmawiała z nim o jego chorobie. Ojciec stron wyraźnie ucieszył się z tej wizyty. Wizyta powódki u ojca wpłynęła na poprawę ich wzajemnych relacji – odtąd strony wprawdzie nieregularnie, ale jednak kontaktowały się ze sobą telefonicznie. Powódka zaproponowała również ojcu niezbędną pomoc i wsparcie, ten jednak nie chciał z niej skorzystać tłumacząc, że pomagają mu inne osoby. Pozwany o tym, że stan zdrowia ojca znacznie się pogorszył, zawiadomił powódkę kilka minut przed jego śmiercią. Spadkodawca pozostawił po sobie testament notarialny, w którym do całego spadku powołał syna. Wydziedziczył w nim również powódkę z uwagi na to, że uporczywie nie dopełniała ona względem niego obowiązków rodzinnych, w tym nie utrzymywała z nim kontaktu, nie opiekowała się ojcem w chorobie oraz dopuszczała się względem niego rażącej obrazy czci. Zdaniem orzekających w sprawie Sądów żądanie pozwu jest zasadne w przeważającej mierze. Oddaliły one pozew jedynie w tym zakresie, w jakim dotyczył on odsetek za okres czasu, w którym nie mogły one być naliczane. Jak zauważyły oba Sądy powódka powinna otrzymać zachowek po ojcu, ponieważ dokonanie przez niego wydziedziczenie okazało się nieskuteczne. Sądy podkreśliły, iż to sam spadkodawca zainicjował konflikt w rodzinie stron, a to, że powódka zaniechała dalszych kontaktów z ojcem właśnie ze względu na jego postawę, nie może być traktowane jako uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. Co więcej, o ile nie można zaaprobować sposobu, w jaki powódka zwracała się do ojca w trakcie kłótni, o tyle pozytywnie należy ocenić motywy zachowania powódki, która nie chcąc być bierna, broniła swojej matki przed agresją ojca. W opinii Sądów powódka była wrogo nastawiona do ojca, ponieważ czuła się przez niego skrzywdzona. Jej postawa zmieniła się z obliczu choroby ojca, jednakże z uwagi na fakt, że poprawa ich wzajemnych relacji następowała bardzo wolno, a spadkodawca zmarł nagle, nie doszło do pełnego pojednania ojca z córką.

Policja nie musi informować o tym, czy podsłuchiwała obywateli

19 lutego 2019

W dniu 13 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał ciekawe rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 658/18, uznając, że Policja nie broni danych osobowych obywateli, w związku z czym nie musi też informować ich o tym, czy zakończyła inwigilację czy też nie. Postępowanie dotyczyło dziennikarki...

Nowy rodzaj spółki już w 2020 r. - o propozycjach zmian w Kodeksie Spółek Handlowych

14 lutego 2019

Aktualnie KSH przewiduje sześć rodzajów spółek prawa handlowego, jednakże postuluje się, aby od 2020 r. do tej grupy dołączyła Prosta Spółka Akcyjna (PSA). Jak wskazują projektodawcy, nowa spółka ma posłużyć przede wszystkim polskim Start-upom oraz uatrakcyjnić krajowy rynek zagranicznym inwestorom. Jak wynika z badań fundacji Startup Poland w 2017 r....

O zasadach parkowania w garażach wspólnoty mieszkaniowej - wyrok SA w Łodzi

12 lutego 2019

W dniu 21 września 2018 r. (sygn. akt I ACa 1656/17) Sąd Apelacyjny w Łodzi wydał wyrok, w myśl którego wspólnota mieszkaniowa może ustalać zasady parkowania w należącej do niej garażach, w tym określić sposób parkowania po zewnętrznej części wspólnej, a nawet zakazać współwłaścicielom stałego parkowania w określonych miejscach. W...

Prace remontowe można prowadzić na działce sąsiada

12 lutego 2019

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Gd 409/18) wydał rozstrzygnięcie, zgodnie z którym inwestor prowadzący prace remontowe może wejść na grunt sąsiedni w sytuacji, gdy brak jest innej możliwości prowadzenia remontu jego budynku. Niemniej, Sąd dodał przy tym, iż wcześniej inwestor powinien...

Ministerstwo Zdrowia będzie finansowało zakłady medycyny nuklearnej

8 lutego 2019

Resort Zdrowia w tym roku przeznaczył ponad 24 mln zł na diagnostykę nuklearną nowotworów oraz innych najpowszechniejszych chorób cywilizacyjnych. W ramach zadania „Doposażenie zakładów medycyny nuklearnej”, nad którym czuwa Ministerstwo, 13 specjalistycznych ośrodków z całej Polski uzyskało dofinansowanie na zakup nowoczesnego sprzętu do diagnostyki nowotworów technikami medycyny nuklearnej. Jak podał...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną