Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku? - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

3 stycznia 2018

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

Na to pytanie udzielił odpowiedzi Sąd Apelacyjny w Katowicach w swoim wyroku z dnia 13 października 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V ACa 905/16. Zauważył w nim mianowicie, iż w sytuacji, gdy rodzic inicjuje spór, w następstwie którego dochodzi do rozpadu rodziny, nie może on w swoim testamencie skutecznie wydziedziczyć córki, która przez pewien okres czasu była wrogo nastawiona do ojca i okazywała mu dezaprobatę. W niniejszej sprawie powódka złożyła wniosek o zasądzenie od pozwanego będącego jej bratem określonej kwoty pieniężnej tytułem zachowku. Swoje żądanie powódka uzasadniła tym, że ojciec w sporządzonym przez siebie testamencie co prawda wydziedziczył ją, ale uczynił to bezskutecznie. Pozwany żądał oddalenia powództwa. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że strony są rodzeństwem, posiadającym tych samych rodziców. Relacje w ich rodzinie układały się dobrze do czasu, gdy spadkodawca (ojciec stron) nie zmienił swojego stosunku do żony – zaczął wszczynać awantury i kłótnie z żoną, podczas których zachowywał się w agresywny sposób. Pozwany, który w tym czasie był już dorosły, na żądanie ojca – nie uczestniczył w tych awanturach. Z kolei powódka, wówczas kilkunastoletnia, zawsze stawała w obronie matki, która coraz ciężej znosiła ataki ze strony małżonka (korzystała nawet z pomocy psychologa). Spadkodawca był przeciwny temu, aby powódka mieszała się w kłótnie rodziców, a gdy córka nie słuchała go w tej kwestii – również wobec niej stawał się agresywny, grożąc nawet, że wszystkiego ją pozbawi. Podczas rodzinnych awantur parokrotnie zdarzyło się powódce zwrócić się do ojca w wulgarny sposób. Co ważne, pomimo napiętych relacji między sobą, małżonkowie rozwiedli się bez orzekania o winie. Po kilku latach od orzeczenia rozwodu między rodzicami stron, powódka wraz ze swoją matką wyprowadziła się z domu rodzinnego, w którym pozostał jedynie spadkodawca, który już wówczas związał się z inną kobietą. Należy zaznaczyć, że w tamtym czasie ojciec próbował nawiązać kontakt z powódką, nierzadko do niej dzwoniąc – ta jednak nie odbierała telefonu, a  gdy już to uczyniła, w dalszym ciągu okazywała ojcu dezaprobatę, krytykując go za to, jak postąpił wobec niej i jej matki. Po pewnym czasie pozwany zawiadomił swoją siostrę, iż u ojca zdiagnozowano nowotwór. Prosił ją także, aby nie rozmawiała na ten temat ze spadkodawcą. Powódka niezwłocznie udała się do szpitala, w którym przebywał ojciec, jednak nie rozmawiała z nim o jego chorobie. Ojciec stron wyraźnie ucieszył się z tej wizyty. Wizyta powódki u ojca wpłynęła na poprawę ich wzajemnych relacji – odtąd strony wprawdzie nieregularnie, ale jednak kontaktowały się ze sobą telefonicznie. Powódka zaproponowała również ojcu niezbędną pomoc i wsparcie, ten jednak nie chciał z niej skorzystać tłumacząc, że pomagają mu inne osoby. Pozwany o tym, że stan zdrowia ojca znacznie się pogorszył, zawiadomił powódkę kilka minut przed jego śmiercią. Spadkodawca pozostawił po sobie testament notarialny, w którym do całego spadku powołał syna. Wydziedziczył w nim również powódkę z uwagi na to, że uporczywie nie dopełniała ona względem niego obowiązków rodzinnych, w tym nie utrzymywała z nim kontaktu, nie opiekowała się ojcem w chorobie oraz dopuszczała się względem niego rażącej obrazy czci. Zdaniem orzekających w sprawie Sądów żądanie pozwu jest zasadne w przeważającej mierze. Oddaliły one pozew jedynie w tym zakresie, w jakim dotyczył on odsetek za okres czasu, w którym nie mogły one być naliczane. Jak zauważyły oba Sądy powódka powinna otrzymać zachowek po ojcu, ponieważ dokonanie przez niego wydziedziczenie okazało się nieskuteczne. Sądy podkreśliły, iż to sam spadkodawca zainicjował konflikt w rodzinie stron, a to, że powódka zaniechała dalszych kontaktów z ojcem właśnie ze względu na jego postawę, nie może być traktowane jako uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. Co więcej, o ile nie można zaaprobować sposobu, w jaki powódka zwracała się do ojca w trakcie kłótni, o tyle pozytywnie należy ocenić motywy zachowania powódki, która nie chcąc być bierna, broniła swojej matki przed agresją ojca. W opinii Sądów powódka była wrogo nastawiona do ojca, ponieważ czuła się przez niego skrzywdzona. Jej postawa zmieniła się z obliczu choroby ojca, jednakże z uwagi na fakt, że poprawa ich wzajemnych relacji następowała bardzo wolno, a spadkodawca zmarł nagle, nie doszło do pełnego pojednania ojca z córką.

Błędy w postępowaniu karnym a naruszenie dóbr osobistych

18 września 2020

W dniu  23 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy wydał interesujące postanowienie w sprawie o sygn. akt  II CSK 40/20. Wskazał w nim mianowicie, iż ewentualne nieprawidłowości, jakie miały miejsce na etapie postępowania karnego nie mogą być uznane za naruszenia dóbr osobistych. Czego dotyczyła sprawa? Otóż pewien mężczyzna domagał się, aby...

Wyższe kary za przestępstwa i wykroczenia skarbowe

18 września 2020

W 2021 r. najwyższa możliwa kara za przestępstwo skarbowe wyniesie prawie 27 milionów złotych, a najniższa możliwa grzywna za wykroczenie skarbowe wynosić będzie 280 zł. Zmiany w tym zakresie mają bezpośredni związek ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia, które w przyszłym roku, które w przyszłym roku ma wynieść 2 800 zł, czyli o...

Przekonania prokuratora a dobro dziecka - ważne orzeczenie SN

13 stycznia 2020

Jak zauważył Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 6 grudnia 2019 r. (sygn. akt V CSK 471/18), gdy prokurator występuje z pozwem o zaprzeczenie ojcostwa, w żadnym razie nie może kierować się osobistymi przekonaniami, ale wyłącznie dobrem dziecka. Nie zawsze bowiem jest tak, że zaprzeczenie ojcostwa będzie leżało w...

Ważne zmiany w systemach bezpieczeństwa samochodów

13 stycznia 2020

W dniu 5 stycznia br. weszły w życie istotne przepisy, mające na celu poprawę bezpieczeństwa na drogach oraz zminimalizowanie liczby wypadków. Otóż zgodnie z nimi od 2022 r. każdy nowy model samochodu, wprowadzany na rynek unijny będzie musiał posiadać zaawansowane systemy bezpieczeństwa (w sumie prawie 30), w tym zwłaszcza: asystenta...

Coraz więcej uczniów korzysta z mLegitymacji

25 listopada 2019

Około trzech tysięcy szkół korzysta już z legitymacji szkolnych w telefonie, tj. mLegitymacji. Jak podaje Ministerstwo Cyfryzacji mLegitymacje mają taką samą moc prawną jak te tradycyjne, papierowe. Uczniowie mogą z nich korzystać w środkach komunikacji oraz okazywać w celu uzyskania zniżki. Uruchomienie systemu mLegitymacji w danej szkole wymaga jedynie wypełnienia...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną