Interes prawny przy zmianie wpisu w księdze wieczystej - ciekawy wyrok SN - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Interes prawny przy zmianie wpisu w księdze wieczystej - ciekawy wyrok SN

21 lipca 2017

Interes prawny przy zmianie wpisu w księdze wieczystej - ciekawy wyrok SN

W dniu 14 lipca 2017 r., w sprawie o sygn. akt II CSK 745/16, Sąd Najwyższy wydał wyrok, w którym stanął na stanowisku, że SA orzekający w sprawie niesłusznie ograniczył interes powódki, domagającej się unieważnienia nietypowej umowy – przeniesienia własności w zamian za zwolnienie z długu oraz zmiany wpisu do KW. Rozstrzygnięcie to zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny: spółka z Poznania wystąpiła przeciwko spółce z Warszawy z roszczeniem, mającym na celu ustalenie, że umowa przeniesienia własności luksusowej willi jest nieważna. Strony w dniu 4 kwietnia 2013 r. zawarły umowę, w myśl której, w zamian za zwolnienie z długu w wysokości 7 mln zł, nastąpi przeniesienie własności. Pozwana spółka miała też wyrównać spółce powodowej należność opiewającą na kwotę 1 704 000 zł. Pozwana dokonała wpisu w księdze wieczystej, wskazując, iż jest właścicielem willi wraz z obciążeniem długiem na 3 hipotekach, jako zabezpieczeniem. W czerwcu 2013 r. okazało się, iż wspólnicy powódki odmówili zgody na przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości, wydając w tej sprawie oświadczenie. Co więcej, wspólnicy ci złożyli pozew o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, tj. wykreślenie spółki pozwanej i ponowne wpisanie spółki powodowej, powołując się w tej mierze na art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym: ,,w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności”. Sąd w Szczecinie, który rozpoznawał sprawę w II instancji poczynił ustalenia, z których wynikało, że w 2007 r.  powódka zawarła umowę przedwstępną, nie wskazując jednakże kupującego nieruchomość. Wtedy nie doszło do zrealizowania kontraktu, zaś powódka zdecydowała się na wynajęcie części nieruchomości. Sąd II instancji w swym wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. przyjął, iż nie jest możliwe wytoczenie powództwa na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, bowiem właściwy w tej mierze jest art. 189 kpc, który stanowi: ,,powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny”, zaś w tym przypadku, w opinii Sądu, powódka takiego interesu nie ma.Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła powódka, wskazując, iż Sąd w Szczecinie dopuścił się naruszenia art. 189 kpc, ponieważ przyjął, że nie ma ona interesu prawnego, a także w ogóle nie ocenił, czy zawarta przez strony umowa była ważna. Zdaniem skarżącej, takie uchybienia Sądu doprowadziły do ograniczenia stronie prawa do sądu. Jak argumentuje sędzia sprawozdawcy Maria Szulc problem w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy właściwym będzie powództwo z art. 10 ustawy o księgach wieczystych czy z art. 189 kpc. Powództwo oparte na art. 189 kpc jest powództwem celowym, usuwającym wątpliwości prawne. Natomiast w razie wystąpienia z powództwem z art. 10 ustawy o księgach wieczystych, co do zasady uznać można, że powód nie ma interesu prawnego. Toteż w opinii SN, jeżeli powód dąży do tego, by udowodnić, że stosunek prawy nie istnieje, a wydane orzeczenia nie rozwiewają wątpliwości w tym zakresie, to wnioskować należy, że ma on interes prawny. Sąd Najwyższy dodał, że powództwa z art. 189 kpc realizują kategorie roszczeń odmiennych od tych z art.10 wskazanej ustawy. Zauważył on również, że zarzuty skarżącej w zakresie, w jakim odnosiły się do interesu prawnego były zasadne. Interes ten jest bowiem obiektywny i zachodzi także wówczas, gdy dotyczy stosunków, które dopiero nastąpią. W tym przypadku miało miejsce zagrożenie praw powódki. Sędzia sprawozdawca z kolei powołała się na wcześniejszą uchwałę SN, wydaną w sprawie o sygn. akt III CZP 121/13  którą popierał obecny skład. Zgodnie z jej postanowieniami, zbieg roszczeń w zakresie dotyczącym pierwszeństwa hipotek nie wyłącza interesu prawnego wierzyciela, któremu przysługuje hipoteka wpisana na niższym miejscu, w dochodzeniu ustalenia nieważności czynności prawnej ustanowienia hipoteki wpisanej z wyższym pierwszeństwem na rzecz osoby trzeciej (art. 189 kpc). Sędzia sprawozdawca zauważyła, że w niniejszej sprawie powódka od początku wskazywała, że chce ustalenia nieważności umowy z tego powodu, że pozwana została wpisana jako właściciel, podczas gdy właścicielem winna być powódka i to ją należało wpisać do KW. Istotną okolicznością było też wpisanie do księgi wieczystej obciążeń hipotecznych. Tymczasem Sąd Apelacyjny nie pochylił się w należyty sposób nad opisanymi wyżej okolicznościami, stąd też SN uchylił wydany przez niego wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Przekonania prokuratora a dobro dziecka - ważne orzeczenie SN

13 stycznia 2020

Jak zauważył Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 6 grudnia 2019 r. (sygn. akt V CSK 471/18), gdy prokurator występuje z pozwem o zaprzeczenie ojcostwa, w żadnym razie nie może kierować się osobistymi przekonaniami, ale wyłącznie dobrem dziecka. Nie zawsze bowiem jest tak, że zaprzeczenie ojcostwa będzie leżało w...

Ważne zmiany w systemach bezpieczeństwa samochodów

13 stycznia 2020

W dniu 5 stycznia br. weszły w życie istotne przepisy, mające na celu poprawę bezpieczeństwa na drogach oraz zminimalizowanie liczby wypadków. Otóż zgodnie z nimi od 2022 r. każdy nowy model samochodu, wprowadzany na rynek unijny będzie musiał posiadać zaawansowane systemy bezpieczeństwa (w sumie prawie 30), w tym zwłaszcza: asystenta...

Coraz więcej uczniów korzysta z mLegitymacji

25 listopada 2019

Około trzech tysięcy szkół korzysta już z legitymacji szkolnych w telefonie, tj. mLegitymacji. Jak podaje Ministerstwo Cyfryzacji mLegitymacje mają taką samą moc prawną jak te tradycyjne, papierowe. Uczniowie mogą z nich korzystać w środkach komunikacji oraz okazywać w celu uzyskania zniżki. Uruchomienie systemu mLegitymacji w danej szkole wymaga jedynie wypełnienia...

O karze za poczęstowanie dopalaczem - wyrok NSA

25 listopada 2019

W dniu 2 października 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OSK 2389/18) pochylił się nad wzbudzającym duże emocje zagadnieniem spożywania dopalaczy. Pewien nastolatek ponownie zatruł się dopalaczami przebywając w szpitalu. Jak ustalono w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę pewien mężczyzna udostępnił chłopcu dopalacze, gdy ten znajdował się...

Włączenie kierunkowskazu a odpowiedzialność za wypadek - wyrok SA w Gdańsku

25 listopada 2019

W dniu 19 czerwca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wydał ciekawy wyrok w sprawie o sygn. akt V ACa 740/18. W toku postępowania powódka domagała się przyznania jej odszkodowania oraz zadośćuczynienia wskazując, iż jej mąż zmarł w wyniku obrażeń doznanych w wypadku samochodowym. Za wypadek ten w opinii kobiety...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną