Interes prawny przy zmianie wpisu w księdze wieczystej - ciekawy wyrok SN - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Interes prawny przy zmianie wpisu w księdze wieczystej - ciekawy wyrok SN

21 lipca 2017

Interes prawny przy zmianie wpisu w księdze wieczystej - ciekawy wyrok SN

W dniu 14 lipca 2017 r., w sprawie o sygn. akt II CSK 745/16, Sąd Najwyższy wydał wyrok, w którym stanął na stanowisku, że SA orzekający w sprawie niesłusznie ograniczył interes powódki, domagającej się unieważnienia nietypowej umowy – przeniesienia własności w zamian za zwolnienie z długu oraz zmiany wpisu do KW. Rozstrzygnięcie to zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny: spółka z Poznania wystąpiła przeciwko spółce z Warszawy z roszczeniem, mającym na celu ustalenie, że umowa przeniesienia własności luksusowej willi jest nieważna. Strony w dniu 4 kwietnia 2013 r. zawarły umowę, w myśl której, w zamian za zwolnienie z długu w wysokości 7 mln zł, nastąpi przeniesienie własności. Pozwana spółka miała też wyrównać spółce powodowej należność opiewającą na kwotę 1 704 000 zł. Pozwana dokonała wpisu w księdze wieczystej, wskazując, iż jest właścicielem willi wraz z obciążeniem długiem na 3 hipotekach, jako zabezpieczeniem. W czerwcu 2013 r. okazało się, iż wspólnicy powódki odmówili zgody na przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości, wydając w tej sprawie oświadczenie. Co więcej, wspólnicy ci złożyli pozew o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, tj. wykreślenie spółki pozwanej i ponowne wpisanie spółki powodowej, powołując się w tej mierze na art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym: ,,w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności”. Sąd w Szczecinie, który rozpoznawał sprawę w II instancji poczynił ustalenia, z których wynikało, że w 2007 r.  powódka zawarła umowę przedwstępną, nie wskazując jednakże kupującego nieruchomość. Wtedy nie doszło do zrealizowania kontraktu, zaś powódka zdecydowała się na wynajęcie części nieruchomości. Sąd II instancji w swym wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. przyjął, iż nie jest możliwe wytoczenie powództwa na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, bowiem właściwy w tej mierze jest art. 189 kpc, który stanowi: ,,powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny”, zaś w tym przypadku, w opinii Sądu, powódka takiego interesu nie ma.Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła powódka, wskazując, iż Sąd w Szczecinie dopuścił się naruszenia art. 189 kpc, ponieważ przyjął, że nie ma ona interesu prawnego, a także w ogóle nie ocenił, czy zawarta przez strony umowa była ważna. Zdaniem skarżącej, takie uchybienia Sądu doprowadziły do ograniczenia stronie prawa do sądu. Jak argumentuje sędzia sprawozdawcy Maria Szulc problem w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy właściwym będzie powództwo z art. 10 ustawy o księgach wieczystych czy z art. 189 kpc. Powództwo oparte na art. 189 kpc jest powództwem celowym, usuwającym wątpliwości prawne. Natomiast w razie wystąpienia z powództwem z art. 10 ustawy o księgach wieczystych, co do zasady uznać można, że powód nie ma interesu prawnego. Toteż w opinii SN, jeżeli powód dąży do tego, by udowodnić, że stosunek prawy nie istnieje, a wydane orzeczenia nie rozwiewają wątpliwości w tym zakresie, to wnioskować należy, że ma on interes prawny. Sąd Najwyższy dodał, że powództwa z art. 189 kpc realizują kategorie roszczeń odmiennych od tych z art.10 wskazanej ustawy. Zauważył on również, że zarzuty skarżącej w zakresie, w jakim odnosiły się do interesu prawnego były zasadne. Interes ten jest bowiem obiektywny i zachodzi także wówczas, gdy dotyczy stosunków, które dopiero nastąpią. W tym przypadku miało miejsce zagrożenie praw powódki. Sędzia sprawozdawca z kolei powołała się na wcześniejszą uchwałę SN, wydaną w sprawie o sygn. akt III CZP 121/13  którą popierał obecny skład. Zgodnie z jej postanowieniami, zbieg roszczeń w zakresie dotyczącym pierwszeństwa hipotek nie wyłącza interesu prawnego wierzyciela, któremu przysługuje hipoteka wpisana na niższym miejscu, w dochodzeniu ustalenia nieważności czynności prawnej ustanowienia hipoteki wpisanej z wyższym pierwszeństwem na rzecz osoby trzeciej (art. 189 kpc). Sędzia sprawozdawca zauważyła, że w niniejszej sprawie powódka od początku wskazywała, że chce ustalenia nieważności umowy z tego powodu, że pozwana została wpisana jako właściciel, podczas gdy właścicielem winna być powódka i to ją należało wpisać do KW. Istotną okolicznością było też wpisanie do księgi wieczystej obciążeń hipotecznych. Tymczasem Sąd Apelacyjny nie pochylił się w należyty sposób nad opisanymi wyżej okolicznościami, stąd też SN uchylił wydany przez niego wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Policja nie musi informować o tym, czy podsłuchiwała obywateli

19 lutego 2019

W dniu 13 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał ciekawe rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 658/18, uznając, że Policja nie broni danych osobowych obywateli, w związku z czym nie musi też informować ich o tym, czy zakończyła inwigilację czy też nie. Postępowanie dotyczyło dziennikarki...

Nowy rodzaj spółki już w 2020 r. - o propozycjach zmian w Kodeksie Spółek Handlowych

14 lutego 2019

Aktualnie KSH przewiduje sześć rodzajów spółek prawa handlowego, jednakże postuluje się, aby od 2020 r. do tej grupy dołączyła Prosta Spółka Akcyjna (PSA). Jak wskazują projektodawcy, nowa spółka ma posłużyć przede wszystkim polskim Start-upom oraz uatrakcyjnić krajowy rynek zagranicznym inwestorom. Jak wynika z badań fundacji Startup Poland w 2017 r....

O zasadach parkowania w garażach wspólnoty mieszkaniowej - wyrok SA w Łodzi

12 lutego 2019

W dniu 21 września 2018 r. (sygn. akt I ACa 1656/17) Sąd Apelacyjny w Łodzi wydał wyrok, w myśl którego wspólnota mieszkaniowa może ustalać zasady parkowania w należącej do niej garażach, w tym określić sposób parkowania po zewnętrznej części wspólnej, a nawet zakazać współwłaścicielom stałego parkowania w określonych miejscach. W...

Prace remontowe można prowadzić na działce sąsiada

12 lutego 2019

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Gd 409/18) wydał rozstrzygnięcie, zgodnie z którym inwestor prowadzący prace remontowe może wejść na grunt sąsiedni w sytuacji, gdy brak jest innej możliwości prowadzenia remontu jego budynku. Niemniej, Sąd dodał przy tym, iż wcześniej inwestor powinien...

Ministerstwo Zdrowia będzie finansowało zakłady medycyny nuklearnej

8 lutego 2019

Resort Zdrowia w tym roku przeznaczył ponad 24 mln zł na diagnostykę nuklearną nowotworów oraz innych najpowszechniejszych chorób cywilizacyjnych. W ramach zadania „Doposażenie zakładów medycyny nuklearnej”, nad którym czuwa Ministerstwo, 13 specjalistycznych ośrodków z całej Polski uzyskało dofinansowanie na zakup nowoczesnego sprzętu do diagnostyki nowotworów technikami medycyny nuklearnej. Jak podał...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną