Zdaniem SN sądy muszą dbać o interesy procesowe osób niepełnosprawnych - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Zdaniem SN sądy muszą dbać o interesy procesowe osób niepełnosprawnych

16 lutego 2017

Zdaniem SN sądy muszą dbać o interesy procesowe osób niepełnosprawnych

W dniu 8 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt III CZ 54/16 wydał postanowienie, w którym dobitnie stwierdził, że sąd niebędący sądem opiekuńczym nie jest pozbawiony możliwości podjęcia takich działań, które zmierzałyby do ustanowienia kuratora dla osoby niepełnosprawnej. Sąd ten zauważył, iż choć takiego kuratora ustanawia sąd opiekuńczy na wniosek niepełnosprawnego albo organizacji pozarządowej, działającej za jego zgodą, to jednak inny sąd niż opiekuńczy posiada również pewne możliwości w tym zakresie. Niniejsze postanowienie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny: pewien sąd rejonowy zasądził od pozwanej ponad 16 tys. zł wraz z odsetkami na rzecz gminy, będącej zarazem powódką w sprawie, a w pozostałej części oddalił powództwo w stosunku do pozwanej. Należy podkreślić, iż pozwana była osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i trwałym. Cierpiała nadto na zaniki pamięci, przez co nie mogła funkcjonować bez opieki. W związku z tą okolicznością, o toczącym się postępowaniu został zawiadomiony prokurator, który jednak nie wziął udziału w sprawie. Sąd rejonowy z powodu nieuczestniczenia pozwanej w rozprawie – wydał wyrok zaoczny. Od tego wyroku apelację wniosła strona powodowa, zaskarżając rozstrzygnięcie w stosunku do pozwanej, w części, w jakiej sąd I instancji oddalił powództwo. Sąd okręgowy w niniejszej sprawie, uchylił wyrok wobec niepełnosprawnej pozwanej, zniósł postępowanie w tym zakresie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu. Zauważył nadto, iż w stosunku do pozwanej, postępowanie przed sądem I instancji obarczone było nieważnością, ponieważ nie miała ona możności obrony swoich praw – o czym stanowi art. 379 pkt 5 kpc. Stwierdził również, iż w opisanej sprawie zachodziły dostateczne przesłanki do ustanowienia kuratora dla pozwanej – zgodnie z art. 183 § 1 kro. Strona powodowa, działając na podstawie art. 3941 § 11 kpc, wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego, w którym stwierdziła, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa procesowego, które mogło skutkować pozbawieniem strony możności obrony swych praw. Podniosła nadto, że art. 183 § 1 kro jako przepis o charakterze materialnym, nie może stanowić podstawy do ustanowienia w sprawie kuratora, bowiem w niniejszym stanie faktycznym jedynym przepisem, który mógłby znaleźć zastosowanie jest art. 600 kpc, który reguluje jednakże uprawnienia sądu opiekuńczego. Zdaniem strony powodowej, sąd I instancji nie był władny poszukiwać innych – niż zawiadomienie prokuratora – sposób zaktywizowania strony w postępowaniu. SN nie zgodził się z powyższymi twierdzeniami. Zaznaczył natomiast, że w jego ocenie sąd okręgowy słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie miała miejsce przesłanka nieważności postępowania w stosunku do pozwanej. Przypomniał również, że stan osłabienia umysłowego (w tym również spowodowany wiekiem), niekwalifikujący się jako choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy lub inny rodzaj zaburzeń psychicznych określających podstawy ubezwłasnowolnienia, stanowi jednakże ułomność w rozumieniu art. 183 kro. Zdaniem SN w sytuacji, gdy sąd rejonowy dostrzegł niepełnosprawność pozwanej, a prokurator nie wiął udziału w postępowaniu – sąd ten obowiązany był zawiadomić sąd opiekuńczy o tych okolicznościach, które uzasadniałyby jego zdaniem ustanowienie kuratora. Sąd Najwyższy przywołał również art. 572 § 1 kpc, zgodnie z którym: ,,każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, obowiązany jest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy”. Zauważył również, iż § 2 tego artykułu wśród podmiotów, na których ciąży taki obowiązek – wymienia także sądy. W opinii SN przytoczone postanowienia stanowią dostateczne instrumenty, umożliwiające aktywność sądów w celu zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości takim osobom, których wiek i stopień niepełnosprawności fizycznej lub umysłowej, uniemożliwiają podjęcie obrony. W związku z powyższym, SN oddalił zażalenie strony powodowej.

Będzie ustawa wprowadzająca polskie marki do sklepów

4 marca 2019

Jak przyznał Premier Mateusz Morawiecki w trakcie Debaty w Jasionce w ramach Europejskiego Forum Rolniczego, odpowiadając na pytanie o możliwości zwiększenia udziału polskiego rolnictwa w sprzedaży w dużych sklepach - Rada Ministrów już opracowuje projekt ustawy, która ma realnie obniżyć możliwości sklepów wielkopowierzchniowych do sprzedaży produktów pod ich markami własnymi,...

Nieaktualne dane klienta w rejestrze dłużników naruszają jego dobra osobiste

4 marca 2019

W dnu 12 grudnia 2018 r. (sygn. akt V ACa 651/17) Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał ważne rozstrzygnięcie, z którego wynika, że w sytuacji, gdy bank nie dopełni swoich obowiązków w zakresie utrzymywania aktualnych danych rejestrowych swoich klientów, klienci banku mogą starać się o zadośćuczynienie. Czego dotyczyła sprawa? Otóż pozwany...

Nowe Święto Państwowe

26 lutego 2019

W dniu 22 lutego br. Sejm przyjął ustawę, w myśl której w kalendarzu ma pojawić się nowe Święto Państwowe - Święto Chrztu Polski, które obchodzone będzie corocznie w dniu 14 kwietnia. Za ustawą głosowało 279 posłów, przeciwko było 125, a 14 posłów wstrzymało się od głosu. Jak wskazują autorzy ustawy,...

Pierwszy Sąd Arbitrażowy Online rozpoczął już działalność

26 lutego 2019

Pierwszy Sąd w Polsce tego rodzaju (w skrócie: OAC - Online Arbitration Court) ma orzekać średnio 20 razy szybciej niż ma to miejsce w przypadku standardowych postępowań. Szybkość orzekania przez OAC wynika z tego, że postępowania w całości prowadzone są elektronicznie, a zainteresowani mają dostęp do Sądu przez całą dobę,...

Reforma procesu karnego - najważniejsze założenia

25 lutego 2019

Projekt zmian postępowania karnego przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości został właśnie zaaprobowany przez Radę Ministrów. Z uwagi na kompleksowość tego projektu i liczne kontrowersje, jakie wywołuje, warto już dziś pochylić się nad jego najważniejszymi założeniami. Jak podaje Resort Sprawiedliwości omawiane zmiany mają służyć zlikwidowaniu uciążliwych procedur, w tym odczytywania obszernego wyroku...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną